annonse

Tipp topp tommel opp!

Petit
Teikning: Skal entusiasmen skina gjennom og forbi bokstavane, er ikkje orda lenger sterke nok, skriv Anders Totland. (Foto: Lars Slettebø)

  • Anders Totland

Språk er vanskelege greier. Ikkje berre skal ein uttrykka seg klart og presist, ein må også gjera det på ein måte som ikkje lar det vera noko tvil om kva ein meiner.

Det nyttar ikkje lenger å svara «fint». I alle fall ikkje med eit simpelt punktum på slutten. Då er du sur.

Det heiter ikkje lenger «OK». No heiter det «tipp topp tommel opp». Elles er du gretten.

Skriv du «skål» i ei tekstmelding, kan du vera sikker på at mottakarane kjem alvorleg i stuss. Kva slags skål er du snakkar om? Kneskål, suppeskål, kranseskål (nei, det er det forresten ingen som veit kva er lenger)?

Skal entusiasmen skina gjennom og forbi bokstavane, er ikkje orda lenger sterke nok. Du må minst leggja til ein fire-fem festfløyter og klovnehattar, og gjerne også slengja på åtte-ti champagneglas og litt fyrverkeri. Då forstår me deg.

MEIR OM DET SNART. Men først: På veg over fjellet, mot Lom og Skjåk, høyrde eg i fjor haust eit radioprogram om kaffi. Ein forskar kunne fortelja at kaffien er det minste som er sosialt akseptabelt å by på i vårt samfunn – og i mange andre samfunn, for den del. Det fine med kaffien, sa forskaren, er at det er så lite at det ikkje blir rekna som ei gåve. Det utløyser verken forventning eller plikt til å komma med noko gjenyting.

Eg likar det som er enkelt.

Verda er full av problem, og det er alltid noko ein burde ha tenkt på. I mylderet av morgonmøte, kommunestyremøte og foreldremøte, er det noko herleg frigjerande med alt som berre er.

Har du fått ein kopp kaffi hos nokon, har du faktisk berre fått ein kopp kaffi. Så enkelt er det. Det finst kanskje ikkje gratis lunsj, men det finst gratis kaffi. Sjølv for offentlege tenestemenn, som helst skal unngå alle slags fordelar som på eitt eller anna tidspunkt kan utløysa ei forventning om ei gjenyting, er det så enkelt. Og for oss journalistar, som langt på veg er i same situasjon.

Som forskaren sa: Ein kopp kaffi er det minste to menneske kan dela, for å ha eit fellesskap. Og fellesskap vil me ha. Som journalistar treng me dette fellesskapet for å få gode intervjusituasjonar. Som menneske berre treng me det.

Dessutan treng mange av oss kaffi for å fungera som menneske. Det må vel vera det dei kallar ein vinn-vinn-situasjon.

MEN SJØLV I KAFFIVERDA finst det fallgruver. Særleg dersom invitasjonen kjem skriftleg; på SMS eller Facebook-chat, slik han ofte gjer. Då er det plutseleg ikkje like lett lenger.

For du kan ikkje svara «ja takk», «flott» eller «ok» dersom du blir invitert på kaffi. Då er du, som sagt, sur og gretten. Her skal det smilast eller blinkast. Helst skal du gjera begge deler.

Eventuelt – og dette, har eg funne ut, er ei slags minste akseptabel løysing – kan du gje ein tommel opp. Det finst ein eigen knapp for tommel opp no.

Tommel opp-knappen er forresten det einaste teiknet eg har funne ei slags meining i. I motsetning til smilefjeset, som liksom skal erstatta punktum (kva er gale med punktum?!), er tommel opp eit meiningsberande symbol. Når nokon sender ei melding, kan eg kvittera med tommel opp, så veit dei at eg har sett meldinga, og at alt er i orden.

Lenge var dette truleg det mest brukte symbolet i kommunikasjonen min med kona, som stort sett finn stad på Facebook Messenger.

«Kjøper du brød?»

Tommel opp.

«Stikk til fjells ein tur.»

Tommel opp.

«Hugs boset.»

Tommel opp.

Sånn har me det.

«OK» eller «ja» hadde sjølvsagt gjort same nytta, men det får gå. Eg kan leva med tommel opp.

Men så, tidleg på våren ein gong, skjer det noko. Ikkje veit eg kva som er grunnen, men kona blir plutseleg veldig frampå. Same kva eg skriv, får eg eit stort, raudt hjarte i retur.

Ikkje verst, tenkjer eg, etter ti år og tre ungar. Rai rai, som Bjarne Brøndbo ville sagt.

Skuffelsen er difor stor, då eg tidleg i mai finn ut at det ikkje er kjærleiken som plutseleg har fått ny næring. Det er berre Facebook som har bytta ut tommelen med eit hjarte i meldingar mellom personar som er i eit forhold.

For ein nedtur, liksom. Denne nye kjærleiksvåren var visst ikkje meir enn ein teknikalitet. Men no har eg i alle fall avslørt tullet, og lar meg ikkje lura lenger. Eg fortel til og med om det på jobb, om korleis Facebook gjorde meg til narr. Om all Facebook-kjærleiken som eg heilt fånyttes venta på at skulle gje andre utslag IRL, som dei seier.

Ein kveld i mai fortel eg det også til ei som kjem på besøk heime. Ei som er akkurat passe grei til at ho lar meg vera sur, gammal gubbe, utan å gjera noko nummer av det.

Det eg ikkje veit, er at kona står på kjøkenet og høyrer alt eg seier. Ho kjem inn i stova, og ser på meg med eit blikk som det truleg finst eigne emojis for.

Så seier ho det: «Det er eg som har endra innstillingane på Facebook, slik at det kjem hjarte i staden for tommel.»

Og eg berre: :)

Denne saka var først publisert i magasinet Mitt Sunnhordland.

Klikk for å sjå kommentarar ()

Her kan du fritt koma med synspunkt og informasjon. Me krev fullt navn. Då blir det meir interessant for andre å lesa det du skriv. Trakassering, truslar, hatske meldingar eller reklame er ikkje godteke på sunnhordland.no. Falske profiler blir utestengde. Ver sakleg og vis respekt når du kommenterer.

Vil du ha nyheitsbrev frå Sunnhordland?

* må fyllast ut